تست نوار مثانه یا یورودینامیک چگونه انجام می‌شود؟

نوار مثانه یا تست یورودینامیک یک روش تشخیصی است که نحوه پر شدن، نگهداری و تخلیه ادرار توسط مثانه را ارزیابی می‌کند. این تست به پزشک کمک می‌کند نوع دقیق بی‌اختیاری، عملکرد عضلات و اعصاب مثانه و علت تکرر، فوریت یا تخلیه ناقص ادرار را مشخص کند و قبل از درمان دارویی یا جراحی اطلاعات دقیق داشته باشد. در این مقاله در خصوص نحوه انجام این تست، آمادگی‌های قبل و بعد از آزمایش صحبت می‌کنیم پس حتما آن را مطالعه کنید.

تست نوار مثانه برای چه کسانی مناسب است؟

تست نوار مثانه برای افرادی که مشکلات ادراری دارند و نیاز به ارزیابی دقیق‌تر عملکرد مثانه دارند مناسب است ولی علاوه بر آن این تست برای افرادی که با مشکلات زیر روبه‌رو هستند گزینه بسیار مناسبی محسوب می‌شود:

• بی‌اختیاری ادرار (عدم کنترل بر ادرار)
• تکرر ادرار (ادرار مکرر به ویژه شب‌ها)
• احتباس ادراری (مشکل در تخلیه کامل مثانه)
• درد یا ناراحتی در ناحیه مثانه
• مشکلات در شروع جریان ادرار
• اختلالات عملکردی مثانه در بیماری‌هایی مانند دیابت یا آسیب‌های نخاعی

آمادگی‌های لازم قبل از تست نوار مثانه

قبل از انجام تست نوار مثانه بایستی را به یکسری نکات توجه داشته باشید تا روند انجام تست با مشکلی مواجه نشود. مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

• انجام آزمایش ادرار به منظور بررسی عفونت‌های ادراری
• برخی داروهای موثر بر عملکرد مثانه مانند اکسی‌بوتینین، تولترودین، یوریناسین،ویسول یا وزیکر و میرابگرون لازم است ۳ تا ۵ روز قبل از تست قطع شوند.
• توجه داشته باشید که از قطع خودسرانه داروهای قلبی، فشار خون یا دیابت خودداری فرمایید.
• مثانه خیلی پر یا کاملا خالی نباشد.
• توجه داشته باشید که برای انجام تست نیاز به ناشتا بودن نیست.
• اگر یبوست مزمن دارید بهتر است تا داروهای مخصوص دفع ادرار را مصرف نمایید تاهیچ نوع اختلالی در روند تست ایجاد نشود.
• در روز انجام تست حتما لباس راحت بپوشید.

برای دریافت نوبت از دکتر زهرا نظامی بهترین متخصص زنان در یزد با شماره مطب تماس بگیرید.

نوار مثانه چگونه است؟

تست نوار مثانه یا سیستومتری، یک آزمایش تخصصی است که برای بررسی عملکرد مثانه و مجاری ادراری انجام می‌شود. این تست به پزشکان کمک می‌کند تا مشکلاتی مانند بی‌اختیاری ادرار، تکرر ادرار یا احتباس ادرار را با دقت تشخیص دهند. از جمله مراحل انجام آن به شرح زیر است:

آماده‌سازی و کاتتریزاسیون

در ابتدا، بیمار در وضعیت مناسبی دراز می‌کشد و ناحیه تناسلی به دقت تمیز و ضدعفونی می‌شود تا خطر عفونت به حداقل برسد در مرحله بعد یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر به نام کاتتر، به آرامی از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود که کمی دردناک است اما با استفاده از ژل‌های بی‌حس‌کننده و تکنیک صحیح، درد آن بسیار ناچیز است.

پر کردن مثانه با مایع استریل

پس از قرارگیری کاتتر، مثانه به تدریج با مایع استریل و گرم پر می‌شود، این کار برای شبیه‌سازی احساس پر بودن مثانه انجام می‌شود و حجم مایع ورودی به دقت اندازه‌گیری می‌گردد. در طول این فرآیند، بیمار باید احساسات خود مانند نیاز به ادرار کردن یا درد را گزارش دهد تا پزشک بتواند حساسیت مثانه را ارزیابی کند.

اندازه‌گیری فشار و حجم

دستگاه مخصوص نوار مثانه، فشار داخل مثانه و حجم مایع را به صورت همزمان ثبت می‌کند این داده‌ها به پزشک اجازه می‌دهد تا انعطاف‌پذیری دیواره مثانه و توانایی آن در نگهداری ادرار را بسنجد توجه داشته باشید که تغییرات ناگهانی در فشار نشان‌دهنده انقباضات غیرارادی یا انسداد در مجاری ادراری است که برای تشخیص دقیق ضروری است.

انجام تست

در مرحله نهایی، از بیمار خواسته می‌شود تا زمانی که احساس نیاز شدید به ادرار کردن دارد، صبر کند و سپس ادرار کند این بخش به ارزیابی حجم مثانه در زمان احساس نیاز و توانایی تخلیه کامل کمک می‌کند همچنین پس از تخلیه، حجم ادرار باقی‌مانده در مثانه اندازه‌گیری می‌شود تا از عدم وجود احتباس ادرار اطمینان حاصل گردد.

نکته: در بعضی از مواقع پزشک در حین انجام تست نوار مثانه عکس و ویدیو نیز تهیه می‌کند. بعد از اینکه تمامی مراحل گفته شده انجام داده شد می توان از میزان عملکرد مثانه مطلع شد تا از این طریق بتوان بهترین و مناسب ترین روش درمانی را بسته به شرایط فرد انتخاب کرد.

آیا نوار مثانه درد دارد

تست نوار مثانه بدون درد است، اما در حین انجام آن کمی احساس ناراحتی یا فشار در ناحیه مثانه را تجربه خواهید کرد در واقع وارد کردن سوند به مثانه حتی برای مدت زمان کوتاه باعث احساس ناخوشایندی شود، اما این احساس پس از مدتی از بین می‌رود. علاوه بر تمامی موارد ذکر شده پس از تست کمی احساس تحریک یا ناراحتی در ناحیه ادراری موقتی بوده و برطرف می‌شود.

مراقبت‌های بعد از تست نوار مثانه

تست نوار مثانه عوارض جانبی جدی ندارد اما باید که یکسری نکات مراقبتی را حتما رعایت کنید که از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

• ممکن است تا یک روز پس از آزمایش، احساس ناراحتی خفیف در هنگام ادرار مانند سوزش، تکرر یا فوریت داشته باشید.
• نوشیدن مایعات فراوان یعنی حدود ۵۰ سی‌سی آب هر نیم تا دو ساعت به کاهش این ناراحتی کمک می‌کند.
• برای تسکین ناراحتی می‌توانید از حمام آب گرم یا قرار دادن دستمال گرم و مرطوب روی ناحیه مجرای ادرار استفاده کنید.
• از مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار، گازدار یا الکلی خودداری کنید چرا که باعث تحریک مثانه می‌شود.
• دفع مقدار کمی خون پس از آزمایش طبیعی است ولی در صورت شدید بودن یا ادامه دار بودن باید حتما به پزشک خود اطلاع دهید.
• در برخی از مواقع طبق تشخیص پزشک شاید برای فرد آنتی‌بیوتیک تجویز شود.

نکته: بروز علائمی مانند تب، لرز یا درد، حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

خطرات تست نوار مثانه

تست نوار مثانه یک آزمایش ایمن است، با این حال، این خطرات نادر هستند و اغلب تست نوار مثانه بدون هیچ مشکلی انجام می‌شود. برخی از آن‌ها عبارتند از:

• وارد کردن سوند به مثانه احتمال خطر ابتلا به عفونت ادراری را به خصوص اگر شرایط بهداشتی رعایت نشود افزایش می‌دهد.
• در برخی موارد پس از انجام تست، خونریزی خفیف از مجرای ادراری مشاهده خواهد شد.
• بعضی افراد در حین یا بعد از تست احساس درد یا ناراحتی در ناحیه مثانه یا مجاری ادراری تجربه خواهند کرد.
• در موارد نادر، وارد کردن سوند می‌تواند به بافت‌های مثانه یا مجاری ادراری آسیب وارد کند.

سوالات متداول تست نوار مثانه

در نهایت…

در انتهای این مقاله باید اشاره کنیم که تست نوار مثانه یا اورودینامیک در واقع نوعی روش تشخیصی برای بررسی عملکر مثانه است که مدت زمان انجام آن معمولا بین 30 الی 45 دقیقه خواهد بود. استفاده از این روش تشخیصی در افرادی که به دچار بی اختیاری ادرار و سایر مشکلات دستگاه تناسلی را می باشند لازم است، همچنین توجه داشته باشید این تست علاوه بر خانم ها برای آقایان نیز انجام داده می شود.