عفونت واژن یکی از مشکلات شایع در میان خانم‌ها است که می تواند با علائمی مانند خارش، سوزش، تغییر ترشحات و احساس ناراحتی همراه باشد، اما آیا هر تغییری در وضعیت واژن نشانه عفونت است؟ شناخت علائم و مراجعه به موقع برای تشخیص دقیق، نقش مهمی در جلوگیری از عوارض و بازگشت دوباره مشکل دارد. در این مقاله به بررسی علت‌ها، علائم، روش‌های تشخیص و درمان عفونت واژن می پردازیم. دکتر زهرا نظامی جراح و متخصص زنان و زایمان با بررسی شرایط هر فرد می توانند به تشخیص صحیح و انتخاب بهترین روش درمان کمک کنند.
عفونت واژن چه علائمی دارد؟
عفونت واژن با نشانه‌های مختلفی همراه است که شدت و نوع آن به عامل ایجادکننده عفونت بستگی دارد. برخی از این علائم خفیف هستند ولی در صورت ادامه دار شدن یا تشدید آن باید حتما به پزشک مراجعه کرد برخی از مهم‌ترین علائم عبارتند از:
- داشتن خارش در ناحیه واژن
- ترشحات غلیظ و چسبناک از ناحیه واژن
- متورم شدن اطراف واژن
- داشتن سوزش در ناحیه واژن
- داشتن درد در زمان داشتن رابطه جنسی
انواع عفونت واژن
عفونت واژن با توجه به عامل ایجادکننده آن به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که هر نوع آن با علائم و روش درمان متفاوتی همراه است پس شناخت نوع عفونت اهمیت زیادی دارد. از انواع مختلف آن به شرح زیر است:
عفونت قارچی واژن
این نوع عفونت بیشتر با خارش شدید، سوزش، قرمزی و التهاب ناحیه تناسلی همراه است همچنین ترشحات سفید و غلیظ شبیه پنیر نیز از علائم رایج آن محسوب می شود اما معمولا بوی نامطبوع شدیدی ندارد. تغییرات هورمونی، مصرف برخی آنتی بیوتیک‌ها، ضعف سیستم ایمنی یا برهم خوردن تعادل طبیعی واژن می توانند احتمال بروز این عفونت را افزایش دهند.
ویدیو زیر دکتر زهرا نظامی در خصوص علائم و داروی عفونت قارچی واژن صحبت کرده‌اند.
علائم و داروی عفونت قارچی واژن
عفونت باکتریایی واژن
عفونت باکتریایی واژن زمانی ایجاد می شود که تعادل طبیعی باکتری‌های موجود در واژن تغییر کند و تعداد برخی باکتری‌ها افزایش پیدا کند. به طور معمول این نوع عفونت با ترشحات رقیق سفید یا خاکستری و بوی نامطبوع به ویژه پس از رابطه جنسی همراه است. در مقابل بسیاری از افراد هم شاید علائم شدیدی نداشته باشد اما در صورت درمان نشدن می‌تواند باعث ناراحتی و مشکلات بیشتری شود.
عفونت انگلی واژن (تریکومونیازیس)
تریکومونیازیس نوعی عفونت واژن است که توسط یک انگل ایجاد می‌شود و انتقال آن هم از طریق رابطه جنسی است. ترشحات زرد یا سبز، بوی ناخوشایند، خارش، سوزش و درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی از مهم‌ترین علائم آن است در خصوص درمان آن هم باید گفت که نیازمند مصرف داروی مناسب طبق نظر پزشک است حتی شریک جنسی نیز باید بررسی و درمان شود.
عفونت‌های ویروسی واژن
برخی ویروس‌ها نیز می‌توانند باعث ایجاد مشکلات و علائم در ناحیه تناسلی شوند که از جمله آن‌ها می توان به ویروس HPV یا تبخال تناسلی اشاره کرد. علائم این عفونت شامل زگیل تناسلی، تاول، زخم، درد یا احساس سوزش است پس مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق و کنترل بیماری اهمیت زیادی دارد زیرا برخی عفونت‌های ویروسی نیازمند پیگیری طولانی مدت هستند.
عفونت مختلط واژن
گاهی اوقات ممکن است فرد همزمان به بیش از یک نوع عفونت واژن مبتلا شود، برای مثال ترکیبی از عفونت قارچی و باکتریایی. در این شرایط می‌تواند علائم شدید یا متفاوت‌تری نسبت به یک عفونت ساده داشته باشد از همین رو تشخیص علت اصلی تنها بر اساس علائم همیشه امکان پذیر نیست. پیگیری درمان تا پایان دوره توصیه شده پزشک هم نقش مهمی در جلوگیری از عود مجدد بیماری دارد.
نحوه تشخیص عفونت واژن
تشخیص عفونت واژن با توجه به علائم، معاینه و بررسی‌های تخصصی انجام می شود، زیرا نشانه‌های انواع مختلف عفونت ممکن است شبیه به یکدیگر باشند از همین رو پزشک با بررسی دقیق شرایط فرد، علت اصلی مشکل را مشخص کرده و بهترین روش درمان را انتخاب می کند.
- بررسی علائم و سابقه پزشکی فرد
- معاینه ناحیه واژن و بررسی التهاب یا تغییرات غیرطبیعی
- نمونه‌گیری از ترشحات واژن برای تشخیص نوع عفونت
- انجام آزمایش pH واژن برای بررسی تغییرات محیط واژن
- بررسی میکروسکوپی یا کشت ترشحات در موارد لازم
- انجام آزمایش‌های تکمیلی در صورت عفونت‌های مکرر یا شدید
نحوه درمان عفونت واژن
درمان عفونت واژن باید بر اساس علت ایجادکننده آن انجام شود، زیرا هر نوع عفونت نیاز به روش درمانی متفاوتی دارد همچنین استفاده خودسرانه از دارو هم می‌تواند باعث کاهش موقت علائم شود، اما اگر عامل اصلی عفونت به درستی درمان نشود، احتمال بازگشت دوباره مشکل افزایش پیدا می کند به همین دلیل تشخیص دقیق توسط پزشک اولین قدم برای انتخاب درمان مناسب است.
پس از مشخص شدن نوع عفونت هم پزشک داروهای ضدقارچ، آنتی بیوتیک‌ها یا داروهای مخصوص عفونت‌های انگلی را تجویز می‌کند تا تعادل طبیعی واژن دوباره برقرار شود. دکتر زهرا نظامی با بررسی علائم، شرایط فردی و نتایج معاینات لازم، مناسب‌ترین روش درمانی را برای هر بیمار تعیین می‌کند. همچنین رعایت نکات بهداشتی، پوشیدن لباس‌های مناسب، پرهیز از مصرف خودسرانه دارو و تکمیل کامل دوره درمان، در جلوگیری از عود مجدد عفونت واژن اهمیت زیادی دارد.
عفونت واژن چه خطراتی را به همراه دارد؟
عفونت واژن در بسیاری از موارد با درمان مناسب به راحتی کنترل می شود اما بی توجهی به علائم یا درمان ناقص می‌تواند باعث طولانی شدن مشکل و ایجاد عوارض بیشتری شود که از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:
- عود مکرر عفونت و بازگشت دوباره علائم
- گسترش عفونت به بخش‌های بالاتر دستگاه تناسلی
- ایجاد التهاب و تحریک طولانی مدت واژن
- درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی
- افزایش احتمال ابتلا به برخی عفونت‌های مقاربتی
- ایجاد مشکلاتی در دوران بارداری در صورت درمان نشدن برخی عفونت‌ها
- افزایش احتمال عفونت‌های ادراری در برخی افراد
- تاثیر منفی بر کیفیت زندگی به دلیل خارش، سوزش و ناراحتی مداوم
سوالات متداول مربوط به عفونت واژن
این مشکل از ابتدای سن بلوغ آغاز شده و تا سنین باروری یا حتی یائسگی هم می تواند ادامه داشته باشد.
داشتن ترشحات واژن طبیعی می باشد ولی همه ترشحات طبیعی نبوده و لازم است تا حتما بررسی شوند چرا که در بعضی از افراد این ترشحات زیاد و در مقابل در بعضی کم می باشد.
درنهایت…
عفونت واژن یکی از مشکلات شایع در میان زنان است که با شناخت علائم، تشخیص درست و شروع به موقع درمان می‌توان آن را به خوبی کنترل کرد. توجه به تغییرات طبیعی واژن، پرهیز از خوددرمانی و رعایت نکات مراقبتی نقش مهمی در جلوگیری از عود مجدد عفونت دارد. دکتر زهرا نظامی جراح و متخصص زنان و زایمان با بررسی دقیق شرایط هر فرد، به تشخیص علت عفونت و انتخاب روش درمان مناسب کمک می کنند همچنین مراجعه به پزشک در زمان مناسب، بهترین راه برای حفظ سلامت دستگاه تناسلی و پیشگیری از عوارض احتمالی است.