زایمان طبیعی به زایمانی که گفته می‌شود که نوزاد به روش طبیعی و از طریق واژن به دنیا می‌آید. در این روش در طول زایمان، رحم شروع به انقباض می‌نماید تا دهانه رحم باز شود و جنین از طریق کانال زایمان (واژن) خارج شود. این نوع زایمان متداول‌ترین و بهترین روش تولد نوزاد می‌باشد که کمترین میزان خطر را داشته و فواید بسیاری برای نوزاد و مادر دارد. باید اشاره کنیم که زایمان طبیعی بین 37 هفته تا 42 هفته به صورت خود به خود و بدون هیچ گونه فشار و یا تحریکی آغاز می‌شود. اگر قصد انجام زایمان طبیعی در یزد را دارید این مقاله را تا انتها بخوانید.
شیوع زایمان طبیعی
بر اساس آمار در سال 2020 حدود 80 درصد از زایمان‌ها در تمام کشورها از نوع زایمان طبیعی بوده است، به نظر می‌رسد این آمار در کشور ما کمی کمتر باشد و دلیل عمده‌ی آن انتخاب زایمان سزارین از طرف مادران جوان به دلیل ترس از زایمان طبیعی می‌باشد.
روش‌های مختلف زایمان طبیعی
روش های مختلفی به منظور انجام زایمان طبیعی وجود دارد که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- زایمان خود به خود: زایمانی که بدون هیچ گونه داروی محرک انجام می‌شود.
- زایمان واژینال القائی: توسط داروها و یا تکنیک‌هایی دهانه رحم دهانه رحم تحریک شده و جهت زایمان آماده می‌شود، به این روش القاء زایمان نیز گفته می‌شود.
- زایمان کمکی: با استفاده از فورسپس و یا دستگاه خلاء به بیرون آمدن نوزاد کمک می‌شود، این روش هم در زایمان خود به خود و هم در زایمان القائی می‌تواند کمک کننده باشد.
مراحل زایمان طبیعی
طبق نظر دکتر زهرا نظامی انجام زایمان طبیعی در یزد به سه مرحله اصلی تقسیم می شود:
مرحله اول: مرحله‌ی پیش از زایمان
در این مرحله انقباضات رحم آغاز می‌شود و دهانه رحم به اندازه‌ی 10سانتی متر گشاد می‌شود. در پایان زایمان ممکن است گشادی دهانه رحم به اندازه‌ی به اندازه‌ی 5 سانتی متر برسد.
فاصله‌ی بین انقباضات رحمی ابتدا زیاد بوده و سپس به تدریج کاهش می‌یابد. زمانی که فاصله بین انقباضات رحمی به 3 دقیقه می‌رسد میزان درد به حدی افزایش می‌یابد که برخی از افراد تقاضای اپیدورال می‌نمایند گاهی اوقات نیز ممکن است اکسی توسین جهت تسریع زایمان تجویز شود.
در مرحله‌ی پیش از زایمان انقباضات خیلی شدید می‌شود، این مرحله ممکن است 1 دقیقه طول بکشد و همراه با عرق کردن، استفراغ و لرز می‌باشد.
بخش دوم: تولد
زمانی که دهانه رحم به اندازه‌ی 10 سانتی متر باز می‌شود انقباضات شدید آغاز شده و مادر باید فشار آوردن جهت خروج نوزاد را آغاز نماید، در این مرحله پزشک و یا ماما ممکن است در فشار آوردن به شما کمک نمایند، این مرحله گاهی بین چند دقیقه و یا چند ساعت طول می‌کشد. اگر در گذشته زایمان طبیعی داشته‌اید زایمان دوم با سهولت بیشتری انجام خواهد شد.
مرحله سوم: خروج جفت
این مرحله که به نام مرحله‌ی پس از زایمان نیز نامیده می‌شود پس از خروج نوزاد از واژن آغاز می‌شود. پس از خارج شدن نوزاد شما باید چند فشار دیگر جهت خروج جفت داشته باشید، این مرحله چند دقیقه پس از خروج نوزاد آغاز شده و گاهی اوقات ممکن است تا 30 دقیقه ادامه بیابد.
مراحل زایمان برای هر فردی می‌تواند متفاوت باشد، در صورتی که داروهای مسکن دریافت نمائید ممکن است درد کمتری را تجربه نمائید. عوامل دیگری نیز مانند اندازه جنین، وضعیت کودک، سرعت باز شدن دهانه رحم، رتبه‌ی تولد و غیره می‌تواند در میزان درد و یا زمان زایمان تاثیر داشته باشد.
خطرات زایمان طبیعی
زایمان طبیعی معمولاً کمترین میزان خطر را نسبت به سایر روش‌های زایمان دارد اما مراحل مختلف زایمان ممکن است با خطراتی همراه باشد که برخی از آنها عبارتند از:
- کندی پیشرفت زایمان به دلیل گشاد نشدن دهانه رحم
- ضربان نامنظم قلب کودک به دلیل فشرده شدن بند ناف
- خونریزی‌های شدید که ممکن است منجر به خطر افتادن جان مادر باشد
- پارگی واژن در اطراف واژن و راست روده
- ترومبوز عروق وریدی: ایجاد لخته‌های خون در پا و لگن
- پره اکلامپسی پس از زایمان به دلیل افزایش فشار خون
چرا خانم ها از داشتن زایمان طبیعی اجتناب می کنند؟
همان طور که اشاره شد زایمان طبیعی نسبت به سایر روش‌های زایمان ارججیت دارد اما در مواردی ممکن است انتخاب این زایمان برای شما خطرناک باشد و موجب به خطر افتادن جان شما و یا نوزاد باشد، در این موارد پزشک انجام زایمان سزارین را پیشنهاد می‌دهد، برخی از این شرایط عبارتند از:
- قرار گرفتن نوزاد در وضعیت بریج
- جفت سر راهی
- عفونت و یا هرگونه ضایعات باز در ناحیه تناسلی به عنوان مثال زخم‌های ناشی از ویروس هرپس سیدمپلکس
- هرگونه وضعیت سلامتی مزمن مانند بیماری‌های قلبی و …
مزایای زایمان طبیعی برای مادر
کاهش زمان بهبودی و دوره‌ی نقاهت
آغاز شیردهی سریعتر
کاهش عوارض بارداری
مزایای زایمان طبیعی برای جنین
کاهش مشکلات تنفسی
بهبود عملکرد سیستم ایمنی
آغاز سریعتر تغذیه با شیر مادر
جهت مشاوره با دکتر زهرا نظامی می توانید به صفحه اینستاگرام ایشان مراجعه کنید.
عوارض پس از زایمان طبیعی
داشتن زایمان طبیعی می تواند عوارض یا خطراتی را برای فرد به همراه داشته باشد که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- یبوست
- التهاب سینه
- درد در واژن به خصوص در مواردی که پارگی واژن ایجاد شده باشد
- تغییر خلق و خو
- خونریزی واژینال
- هموروئید
- سردرد، گرگرفتگی و تعریق
- گرفتگی عضلات
- ترشحات واژن
- افسردگی پس از زایمان به دلیل تغییرات هورمونی
خلاصه مطلب
همانطور که خواندید زایمان طبیعی در واقع یکی از رایج ترین روش های به دنیا آوردن نوزاد می باشد. که می تواند برای مادر و جنین مزایای بسیار زیادی را به همراه داشته باشید در مقابل باید اشاره کنیم که این نوع زایمان ممکن است در مقالا عوارض و خطراتی نیز داشته باشد. در صورتی که ساکن شهر یزد هستید برای انجام زایمان طبیعی در یزد می توانید به دکتر زهرا نظامی بهترین جراح و متخصص زنان مراجعه کنید.